Ailgylchu a gwasanaethau casglu gwastraff lle rydych chi’n byw

Mae Cymru yn arwain y ffordd yn y maes ailgylchu, ac mae ymhlith y gwledydd gorau yn y byd am wneud defnydd o’i gwastraff.
 

Sir Benfro sydd ar frig y tabl ailgylchu yng Nghymru. Yn ôl ffigurau diweddar a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru, ailgylchodd Cyngor Sir Penfro 73.5% o’r gwastraff a gasglwyd ganddo. ⁠ ⁠ ⁠  Ar waelod y tabl roedd Caerffili a Sir y Fflint a ailgylchodd lai na 64%. 

Mae’r ffordd rydych yn ailgylchu eich gwastraff yn dibynnu ar ble rydych yn byw. Mae pob awdurdod lleol yn defnyddio cynwysyddion a bagiau o wahanol liwiau ar gyfer gwahanol fathau o ailgylchu.  Yn gyffredinol, caiff deunyddiau ailgylchu eu casglu’n wythnosol, tra bo gwastraff cartref cyffredinol mewn “bagiau du” yn cael ei gasglu’n llai aml.     

Mae ein Swyddogion Datblygu Cymunedol (CDO) ar draws Cymru yn gweithio ochr yn ochr â swyddogion ailgylchu yn eu hardaloedd lleol i gefnogi preswylwyr.  

“Gall gwybod beth sy’n mynd ym mha fin a phryd fod yn ddryslyd i rai preswylwyr,” eglura Judi Sellwood, ein Swyddog Datblygu Cymunedol ar gyfer Gogledd Cymru. Yn ddiweddar, trefnodd Judi i grŵp o breswylwyr o Lys Sylvester ymweld â Chanolfan Ailgylchu Wrecsam, lle gwnaethant wylio lorïau yn dadlwytho a dysgu am daith gwastraff ac ailgylchu yn y sir. 

“Rydym am helpu preswylwyr i ddeall beth y gallant ei roi allan i’w ailgylchu.”

Awgrymiadau gorau ar gyfer ailgylchu

Peidiwch â halogi eich bagiau neu finiau ailgylchu 

Mae rhoi’r eitem anghywir yn y bin anghywir yn cael ei ystyried yn halogiad. Er enghraifft, mae rhoi plastig mewn cynhwysydd cardfwrdd, neu roi cynwysyddion bwyd seimllyd yn yr ailgylchu, yn cael ei ystyried yn halogiad.  O ganlyniad, ni fydd yr ailgylchu’n cael ei gasglu a gallai hyn arwain at ddirwy i’r unigolyn.  

Rhowch rins cyflym iddo

Rinsiwch gynwysyddion fel tuniau, poteli a phecynnu bwyd, gan y gall eitemau budr halogi llwythi cyfan o ailgylchu.

Gwasgwch bob bocs cardbord yn fflat 

Cartonau a photeli plastig hefyd. Bydd hyn yn arbed lle yn eich biniau.  

Defnyddiwch eich gwastraff bwyd  

Rhowch fwyd dros ben, bwyd sydd wedi mynd heibio ei ddyddiad, a chroen ffrwythau a llysiau yn eich bin gwastraff bwyd.

Cadwch bapur a chardfwrdd yn lân ac yn sych

Fel arfer, dylid rhoi eitemau gwlyb neu seimllyd (megis bocsys pitsa) yn eich gwastraff cyffredinol. Gellir ailgylchu bocsys pitsa, ar yr amod eu bod yn lân ac nad oes gweddillion bwyd arnynt.

Peidiwch â “dymuno ailgylchu” 

Mae “dymuno ailgylchu” yn digwydd pan fyddwch yn rhoi rhywbeth yn y bin ailgylchu gan obeithio y gellir ei ailgylchu, er nad ydych yn sicr. Os oes unrhyw amheuaeth gennych, gwiriwch gyda’ch cyngor lleol oherwydd gall rhoi eitemau anghywir yn eich ailgylchu halogi’r llwyth cyfan a golygu na fydd yn cael ei gasglu. 

Mae’r eitemau canlynol ymhlith y rhai na ellir eu rhoi yn eich ailgylchu cartref ac y dylid eu cludo i’ch canolfan ailgylchu leol:

eitemau trydanol

gwastraff anifeiliaid anwes

bagiau a ffilm blastig

tecstilau

polystyren

plastigion caled, h.y., teganau a dodrefn gardd

hambyrddau plastig du

Gwastraff bwyd
Ni ddylid rhoi gwastraff bwyd yn eich ailgylchu cartref. Mae bagiau a chynwysyddion gwastraff bwyd pwrpasol ar gyfer casglu gwastraff bwyd wrth ymyl y ffordd.

Cewynnau/padiau anymataliaeth
Ni ddylid rhoi clytiau na phadiau anymataliaeth yn eich ailgylchu cartref chwaith. Y gallwch gofrestru ar gyfer gwasanaeth casglu gwastraff hylendid gyda’ch cyngor lleol. 

Gwybod y rheolau yn eich ardal  

Mae systemau ailgylchu yn amrywio rhwng gwahanol ardaloedd, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn gwirio beth mae eich cyngor lleol yn ei dderbyn.

Conwy 

Powys 

Mae gan Ailgylchu Cymru, yr ymgyrch ailgylchu genedlaethol yng Nghymru, ragor o awgrymiadau a chyngor. ⁠  

Sut i waredu gwastraff swmpus  

Gall cynghorau lleol gasglu eitemau cartref mawr, megis dodrefn, soffas, byrddau, gwelyau, offer cegin ac eitemau trydanol mawr, am ffi.  

Mae’r costau’n amrywio rhwng awdurdodau lleol ac, fel arfer, yn dibynnu ar nifer yr eitemau rydych am iddynt gael eu casglu. Mae rhai cynghorau hefyd yn cynnig cyfraddau gostyngol i bobl sy’n derbyn budd-daliadau penodol.  

Unwaith y byddwch wedi trefnu casgliad, bydd y cyngor yn gofyn i chi roi’r eitemau wrth ymyl y palmant yn barod i’w casglu ar ddyddiad penodol. Os rhagwelir glaw, ystyriwch orchuddio eitemau fel soffas neu fatresi â gorchudd gwrth-ddŵr, gan y gall y criw casglu wrthod eu cymryd os ydynt yn wlyb. 

Gallwch drefnu hyn trwy gysylltu â’ch cyngor lleol ac archebu’r gwasanaeth. 

Os yw’r eitemau’n dal mewn cyflwr da ac yn addas i’w hailddefnyddio, gallech gysylltu ag elusennau lleol neu gynlluniau ailddefnyddio ac ailgylchu cymunedol a allai fod yn gallu eu casglu a’u hailwerthu. 

Dilynwch y dolenni i weld sut i drefnu casgliad gwastraff swmpus yn eich ardal. 