Protected: Gofalu am y gofalwyr
Nosweithiau digwsg? Poeni am dalu biliau? Dyma rai o’r heriau dyddiol sy’n wynebu gofalwyr di-dâl yng Nghymru.
Amcangyfrifir bod gan Gymru’r gyfran uchaf o ofalwyr di-dâl yn y DU, gyda mwy na 370,000 o bobl yn darparu gofal di-dâl.
Yn ôl Carers Wales, gofalwr di-dâl yw unrhyw un sy’n gofalu am rywun sy’n sâl, yn anabl, yn hŷn, sydd â phroblemau iechyd meddwl neu sy’n profi dibyniaeth, ac nad yw’n cael ei dalu gan gwmni nac awdurdod lleol i wneud hynny.
Er y gall gofalu fod yn hynod werthfawr a rhoi ymdeimlad o bwrpas, gall hefyd fod yn flinedig yn gorfforol, yn emosiynol ac yn ariannol.
Mae’r fideo hwn gan Carers Wales yn dangos beth mae gofalwr di-dâl yn ei wneud.
Pressures of caring - typical challenges for someone with caring responsibilities might include:
Tarfu ar gwsg – deffro yn ystod y nos, poeni, neu gefnogi rhywun sydd ag anghenion iechyd neu ymddygiadol.
Diffyg amser – cydbwyso teithiau ysgol, apwyntiadau, amserlenni meddyginiaeth, tasgau gofal personol ac argyfyngau annisgwyl.
Pwysau ariannol – costau gofal plant, trafnidiaeth, llai o oriau gwaith, cyfnodau o absenoldeb di-dâl a chostau offer.
Cydbwyso apwyntiadau — adolygiadau meddygol, sesiynau therapi, asesiadau, cyfarfodydd ysgol a chysylltiad â gwasanaethau gofal cymdeithasol.
Pwysau emosiynol – unigrwydd, arwahanrwydd ac euogrwydd. Mae llawer o ofalwyr yn teimlo eu bod ar eu pen eu hunain gyda’u cyfrifoldebau neu’n teimlo’n euog am “siomi pobl”.
Gofalu am y gofalwyr
Pan fyddwch yn canolbwyntio ar ymdopi o ddydd i ddydd ac yn ymateb i anghenion pobl eraill, mae’n hawdd anghofio am eich iechyd a’ch lles eich hun. Mae Carers Wales yn cynnig amrywiaeth o gyngor ac awgrymiadau ymarferol a all helpu.
Gall camau syml wneud gwahaniaeth, er enghraifft:
Cymryd seibiannau rheolaidd
Mae seibiant i ofalwr yn golygu cael ychydig o amser i chi’ch hun, boed yn hir neu’n fyr. Mae’n gyfle i wneud rhywbeth gwahanol i ffwrdd o’ch cyfrifoldebau gofalu arferol.
Gwnewch yn siŵr eich bod yn cael digon o gwsg
Mae nifer o dechnegau y gallwch roi cynnig arnynt i wella eich arferion cysgu.
Er enghraifft,
- sicrhewch fod eich ystafell wely yn gyfforddus ac yn dawel – ac nad yw’n rhy boeth, rhy oer nac yn rhy swnllyd
- ceisiwch gadw at batrwm rheolaidd o fynd i’r gwely a chodi ar yr un amser bob dydd, hyd yn oed os nad ydych yn teimlo’n flinedig ac osgowch oleuadau llachar a pheidiwch â chadw dyfeisiau electronig yn agos atoch cyn mynd i gysgu
Siaradwch â’ch meddyg
Os yw eich meddyg teulu (Meddyg Teulu) yn gwybod eich bod yn ofalwr, gall ddarparu cymorth, cyngor a gwybodaeth ddefnyddiol i chi. Er enghraifft, gall eich cyfeirio at rwydweithiau cymorth lleol yn eich ardal.
Cymorth gan y Gwasanaeth Cymorth a Lles Tenantiaid (GCLT)
Os ydych chi’n ei chael hi’n anodd, gallwch gysylltu â’r Gwasanaeth Cymorth a Lles Tenantiaid.
. Mae’n wasanaeth cwnsela cyfrinachol ac am ddim dros y ffôn ac ar-lein i breswylwyr Tai Wales & West.
Gallant helpu gyda llawer o heriau bywyd, gan gynnwys:
- problemau cysgu
- dulliau ymdopi bob dydd
- gofalu am bobl hŷn a phobl anabl
- digwyddiadau sy’n newid bywyd
Ffoniwch 0330 0948845 am ddim neu ewch i’w gwefan cymorth ar-lein.
Enw defnyddiwr: walesandwest
Cyfrinair: resident
Cymorth arall i ofalwyr
Asesiadau gofalwyr
Mae’r rhain ar gael drwy awdurdodau lleol a gallant nodi anghenion, cynlluniau cymorth, opsiynau seibiant, cymhorthion ymarferol a hawliau ariannol.
Gwiriadau budd-daliadau
Gall llawer o ofalwyr fod yn gymwys i gael Lwfans Gofalwr, DLA/PIP ar gyfer dibynyddion, neu addasiadau i Gredyd Cynhwysol. Am ragor o wybodaeth, ewch i GOV.UK a chliciwch ar lwfans gofalwr ac offeryn cyfrifiannell budd-daliadau.
Canolfannau gofalwyr lleol
Gall y rhain gynnig cymorth gan gyfoedion, opsiynau seibiant, eiriolaeth a hyfforddiant, er enghraifft technegau symud a chodi a deall gwahanol gyflyrau meddygol.
Gofal seibiant
Seibiannau ffurfiol neu anffurfiol i helpu i leihau’r risg o losgi allan.